Opel Zafira B 1.9 CDTI 120KM DPF: Z19DT czy Z19DTH?

Wielu właścicieli i potencjalnych nabywców Opla Zafiry B z silnikiem 1.9 CDTI o mocy 120 KM zadaje sobie kluczowe pytanie: czy mój egzemplarz posiada filtr cząstek stałych (DPF)? Odpowiedź na to pytanie nie jest tak prosta, jak mogłoby się wydawać, i ma ogromne znaczenie dla kosztów eksploatacji oraz potencjalnych problemów. Ten artykuł rozwieje wszelkie wątpliwości, dostarczając precyzyjnych informacji i praktycznych wskazówek, które pomogą Ci zweryfikować obecność DPF w Twojej Zafirze B.

Opel Zafira B 1.9 CDTI 120KM i filtr DPF jak jest naprawdę?

Kiedy klienci pytają mnie o obecność DPF w Oplu Zafira B z silnikiem 1.9 CDTI o mocy 120 KM, zawsze podkreślam, że odpowiedź nie jest jednoznaczna. To kluczowa kwestia, która zależy od konkretnej wersji silnika zamontowanej w danym egzemplarzu. Opel stosował bowiem dwie główne odmiany tej jednostki napędowej, które różniły się konstrukcją i, co najważniejsze, obecnością filtra cząstek stałych.

Musimy rozróżnić dwa warianty: silnik o kodzie Z19DT (8-zaworowy) oraz silniki Z19DTH/Z19DTJ (16-zaworowe, które są zdławionymi wersjami mocniejszej jednostki 150 KM). To właśnie kod silnika jest tutaj decydujący. Z mojego doświadczenia wynika, że Z19DT fabrycznie nie posiadał DPF, natomiast Z19DTH/Z19DTJ zawsze był w niego wyposażony. To fundamentalna różnica, którą warto znać.

Aby szybko zweryfikować obecność DPF, można zastosować kilka prostych metod. Po pierwsze, warto zajrzeć pod samochód i poszukać charakterystycznej, dużej metalowej puszki z czujnikami w układzie wydechowym to właśnie DPF. Po drugie, w komorze silnika czasem znajduje się naklejka informująca o normie emisji spalin lub obecności filtra, często z wartością "0,5" oznaczającą poziom zadymienia, co jest silną wskazówką na DPF. Najpewniejsza jest jednak weryfikacja kodu silnika, o czym opowiem szczegółowo w dalszej części artykułu.

Problemy z DPF w Zafirze B 1.9 CDTI często objawiają się w podobny sposób. Zazwyczaj jest to wyraźny spadek mocy, zwiększone spalanie paliwa oraz zapalenie się odpowiednich kontrolek na desce rozdzielczej. Najczęściej spotykane to kontrolka DPF lub popularna "kontrolka samochodu z kluczem".

• Spadek mocy i dynamiki pojazdu.
• Zwiększone zużycie paliwa.
• Zapach spalin w kabinie.
• Biały lub szary dym z rury wydechowej (szczególnie podczas wypalania).
• Świecąca się kontrolka DPF lub kontrolka "samochodu z kluczem".
• Włączenie trybu awaryjnego silnika.

Koszty związane z DPF potrafią być naprawdę wysokie. Profesjonalna regeneracja filtra to wydatek rzędu 500-1000 zł. Jeśli jednak filtr jest w bardzo złym stanie lub uszkodzony mechanicznie, konieczna może być jego wymiana na nowy, co wiąże się z kosztem od 2000 zł wzwyż za zamiennik, a za oryginał znacznie więcej.

Dwa oblicza silnika 1.9 CDTI 120KM dlaczego odpowiedź nie jest prosta?

Jak już wspomniałem, kluczem do zrozumienia kwestii DPF w Zafirze B 1.9 CDTI 120KM jest rozróżnienie wersji silnikowych. Opel, podobnie jak wielu innych producentów, adaptował swoje jednostki do zmieniających się norm emisji spalin, co skutkowało różnymi konfiguracjami nawet w obrębie tej samej mocy.

Silnik Z19DT (88kW, 8-zaworowy) wersja bez DPF

Silnik o kodzie Z19DT to 8-zaworowa jednostka o mocy 120 KM (88 kW), która była montowana w Oplu Zafira B głównie w początkowym okresie produkcji tego modelu. Co ważne, ta wersja silnika fabrycznie nie była wyposażana w filtr cząstek stałych (DPF). Spełniała ona normę emisji spalin Euro 4 bez konieczności stosowania tego elementu. Dla wielu kierowców, zwłaszcza tych jeżdżących głównie po mieście, jest to bardzo pożądana cecha, eliminująca ryzyko kosztownych awarii związanych z DPF.

Silniki Z19DTH/Z19DTJ (88kW, 16-zaworowe) zawsze z DPF

Z kolei silniki oznaczone jako Z19DTH lub Z19DTJ, również o mocy 120 KM (88 kW), to zupełnie inna bajka. Są to konstrukcje bazujące na mocniejszej, 16-zaworowej jednostce o mocy 150 KM (Z19DTH), która została zdławiona do 120 KM. Te silniki zawsze posiadają filtr DPF. Były one montowane w Zafirze B w późniejszych latach produkcji, właśnie w celu sprostania bardziej rygorystycznym normom emisji spalin, które wymagały obecności DPF. Jeśli masz Zafirę z tych późniejszych roczników i ten kod silnika, możesz być pewien, że DPF jest na pokładzie.

Porównanie i rekomendacje

Porównując obie wersje, widzimy wyraźne różnice w potencjalnych problemach i kosztach eksploatacji. Wersja z silnikiem Z19DT (bez DPF) będzie zazwyczaj mniej problematyczna w eksploatacji miejskiej, ponieważ nie ma ryzyka zapchania filtra. To przekłada się na niższe potencjalne koszty serwisowe w tym aspekcie. Natomiast wersja z DPF (Z19DTH/Z19DTJ) wymaga większej uwagi, zwłaszcza w kontekście stylu jazdy i regularnego wypalania filtra. Jeśli większość Twoich tras to krótkie odcinki miejskie, moim zdaniem, Zafira B z silnikiem Z19DT będzie korzystniejszym wyborem. Jeśli jednak często jeździsz w trasy, a jednocześnie zależy Ci na nowszym roczniku i spełnianiu nowszych norm emisji, wersja z DPF może być akceptowalna, pod warunkiem świadomej eksploatacji.

Praktyczny poradnik: weryfikacja obecności DPF krok po kroku

Skoro wiemy już, że kod silnika jest kluczowy, przejdźmy do praktycznych metod weryfikacji obecności DPF w Twojej Zafirze B. Uważam, że to najpewniejsza droga do rozwiania wszelkich wątpliwości.

1. Odczytanie kodu silnika:
   • Tabliczka znamionowa: Najczęściej kod silnika znajduje się na tabliczce znamionowej pojazdu, która jest umieszczona w komorze silnika (np. na kielichu amortyzatora) lub na słupku B po otwarciu drzwi kierowcy.
   • Blok silnika: Kod silnika jest również wybity bezpośrednio na bloku silnika. Może być to trudniejsze do zlokalizowania bez kanału lub podnośnika, ale jest to pewne źródło informacji.
   • Numer VIN: Najbardziej uniwersalna metoda. Numer VIN (Vehicle Identification Number) zawiera zakodowane informacje o pojeździe, w tym o typie silnika. Możesz go zdekodować w autoryzowanym serwisie Opla lub za pomocą wielu dostępnych online dekoderów VIN.
2. Wizualna inspekcja układu wydechowego:

   Filtr DPF to charakterystyczny element układu wydechowego. Szukaj dużej, metalowej puszki, zazwyczaj umieszczonej stosunkowo blisko silnika, przed katalizatorem lub jako jego integralna część. Od standardowego katalizatora DPF odróżniają przede wszystkim dodatkowe czujniki: często zobaczysz czujnik różnicy ciśnień (z dwoma cienkimi rurkami prowadzącymi do filtra) oraz czujnik temperatury spalin. Katalizator jest zazwyczaj mniejszy i ma mniej osprzętu. Jeśli rura wydechowa na końcu jest czysta, bez sadzy, to również silna wskazówka na obecność DPF.

3. Weryfikacja po numerze VIN:

   Jak już wspomniałem, numer VIN to prawdziwa kopalnia wiedzy o Twoim samochodzie. Poza samodzielnym dekodowaniem online, możesz udać się do autoryzowanego serwisu Opla. Tam, na podstawie numeru VIN, pracownicy są w stanie sprawdzić pełną specyfikację fabryczną pojazdu, w tym obecność filtra DPF. To najbardziej wiarygodne źródło informacji.

4. Dane w dowodzie rejestracyjnym:

   Dowód rejestracyjny może dostarczyć pośrednich wskazówek. W polu "V.9" znajdziesz normę emisji spalin, np. Euro 4, Euro 5. Samochody spełniające normę Euro 5 (a czasem i późniejsze Euro 4, w zależności od rocznika i rynku) niemal zawsze posiadają DPF. Jeśli masz normę Euro 3, DPF na pewno nie ma. Pamiętaj jednak, że to tylko wskazówka, a nie stuprocentowe potwierdzenie, gdyż normy bywają spełniane różnymi technologiami.

Gdy DPF daje o sobie znać: typowe usterki i koszty w silniku 1.9 CDTI

Niestety, filtr DPF, choć ekologiczny, bywa źródłem wielu problemów i kosztów, zwłaszcza w silnikach 1.9 CDTI, które są na to dość wrażliwe. Wieloletnie doświadczenie z tymi jednostkami pozwala mi wskazać najczęstsze bolączki.

• Spadek mocy i tryb awaryjny: To najbardziej odczuwalny objaw. Silnik traci dynamikę, a samochód przechodzi w tryb awaryjny, ograniczając obroty i moc, aby zapobiec dalszym uszkodzeniom.
• Zwiększone zużycie paliwa: Zapchany DPF utrudnia przepływ spalin, co zwiększa opory i obciążenie silnika, a w konsekwencji zużycie paliwa.
• Problemy z uruchomieniem silnika: W skrajnych przypadkach, silnie zapchany filtr może utrudniać rozruch silnika.
• Komunikaty i kontrolki na desce rozdzielczej: Oprócz wspomnianej kontrolki DPF lub "samochodu z kluczem", mogą pojawić się komunikaty o błędach związane z układem wydechowym lub silnikiem.
• Nieudane próby automatycznego wypalania: Samochód próbuje wypalać DPF, ale z powodu zbyt krótkich tras lub innych usterek proces nie kończy się sukcesem, co prowadzi do dalszego zapychania.

Wypalanie serwisowe DPF

W sytuacji, gdy automatyczne wypalanie filtra DPF przez samochód nie przynosi rezultatu (np. z powodu zbyt krótkich tras), często konieczne jest wypalanie serwisowe. Polega ono na wymuszeniu procesu regeneracji filtra za pomocą specjalistycznego sprzętu diagnostycznego w warsztacie. Mechanik podłącza komputer, uruchamia procedurę, a silnik pracuje na podwyższonych obrotach, aby osiągnąć odpowiednią temperaturę spalin i wypalić nagromadzoną sadzę. Koszt takiej usługi to zazwyczaj od 150 do 300 zł, w zależności od warsztatu.

Regeneracja DPF

Jeśli wypalanie serwisowe nie pomaga, kolejnym krokiem jest profesjonalna regeneracja DPF. Polega ona na demontażu filtra i poddaniu go specjalistycznemu czyszczeniu (np. hydrodynamicznemu lub termicznemu) w dedykowanych maszynach. Skuteczność takiej regeneracji jest wysoka, a jej trwałość zależy od jakości usługi i dalszej eksploatacji pojazdu. Z mojego doświadczenia wynika, że dobrze zregenerowany DPF może służyć przez wiele dziesiątek tysięcy kilometrów. Koszt takiej usługi waha się w granicach 500-1000 zł.

Przeczytaj również: Renault DPF: Ile sadzy jest normą? Wartości i rozwiązania problemu

Wymiana DPF na nowy

W niektórych przypadkach, niestety, regeneracja nie jest już możliwa lub opłacalna. Dzieje się tak, gdy filtr jest uszkodzony mechanicznie (np. pęknięty wkład ceramiczny), wielokrotnie nieudane próby regeneracji doprowadziły do trwałego zablokowania, lub po prostu jego żywotność dobiegła końca. W takiej sytuacji jedynym rozwiązaniem jest wymiana DPF na nowy. Koszty są tu znacznie wyższe: za wysokiej jakości zamiennik trzeba zapłacić od 2000 zł wzwyż, natomiast oryginalny filtr może kosztować nawet kilkukrotnie więcej. To spory wydatek, który warto uwzględnić w budżecie na utrzymanie auta.

Eksploatacja Zafiry z DPF jak jeździć, by uniknąć problemów?

Jeśli Twoja Zafira B 1.9 CDTI 120KM jest wyposażona w DPF, świadoma eksploatacja jest kluczowa, aby uniknąć kosztownych problemów. Filtr DPF to element, który wymaga specyficznych warunków pracy, aby mógł się skutecznie regenerować.

Największym wrogiem DPF jest jazda miejska i na krótkich dystansach. W takich warunkach silnik rzadko osiąga odpowiednią temperaturę spalin, co uniemożliwia prawidłowe wypalanie sadzy. W rezultacie filtr szybko się zapycha. Aby temu zapobiec, staraj się regularnie (np. raz na tydzień lub dwa) wybrać się na dłuższą trasę (minimum 20-30 km) z prędkością powyżej 60-70 km/h, utrzymując obroty silnika na poziomie 2000-2500 obr./min. To pozwoli na zainicjowanie i dokończenie procesu regeneracji. Unikaj przerywania wypalania jeśli zauważysz, że samochód wypala DPF (np. po zwiększonym spalaniu chwilowym, zapachu spalin, lekko podwyższonych obrotach), staraj się kontynuować jazdę, aż proces się zakończy.

Niezwykle istotne jest stosowanie odpowiedniego oleju silnikowego. Do samochodów z DPF należy używać olejów typu low SAPS (o niskiej zawartości popiołów siarczanowych, fosforu i siarki). Oleje te, podczas spalania, generują znacznie mniej popiołów, które mogłyby trwale zapychać DPF. Użycie niewłaściwego oleju może drastycznie skrócić żywotność filtra. Zawsze sprawdzaj specyfikację oleju w instrukcji obsługi pojazdu lub na opakowaniu, szukając normy ACEA C3 lub innej, zalecanej przez producenta dla silników z DPF.

Na rynku dostępne są różne dodatki do paliwa, które mają wspomagać czyszczenie DPF. Moim zdaniem, ich skuteczność jest różna i zależy od stopnia zapchania filtra. Mogą one pomóc w utrzymaniu filtra w czystości, zwłaszcza w początkowej fazie eksploatacji lub przy niewielkim zapchaniu. Jednak nie należy traktować ich jako panaceum na poważne problemy. Jeśli filtr jest już mocno zapchany, same dodatki raczej nie rozwiążą problemu, a konieczne będzie profesjonalne wypalanie serwisowe lub regeneracja. Warto stosować je profilaktycznie, ale z umiarem i bez nadmiernych oczekiwań.

Zafira B 1.9 CDTI z DPF czy bez co wybrać dla siebie?

Decyzja o wyborze Opla Zafiry B 1.9 CDTI 120KM z DPF lub bez niego to kwestia indywidualnych preferencji i warunków eksploatacji. Przygotowałem tabelę, która pomoże Ci podjąć świadomą decyzję:

Cecha	Wersja z DPF (Z19DTH/Z19DTJ)	Wersja bez DPF (Z19DT)
Potencjalne koszty utrzymania	Wyższe (ryzyko regeneracji/wymiany DPF: 500-2000+ zł)	Niższe (brak DPF, brak związanych z nim kosztów)
Ryzyko awarii DPF	Wysokie, zwłaszcza przy jeździe miejskiej	Brak
Wymagania eksploatacyjne	Konieczność regularnych dłuższych tras, odpowiedni olej low SAPS	Mniej restrykcyjne, większa tolerancja na jazdę miejską
Normy emisji spalin	Zazwyczaj Euro 4/Euro 5 (nowsze roczniki)	Zazwyczaj Euro 4 (starsze roczniki)
Wartość rynkowa (przyszłość)	Prawdopodobnie stabilniejsza w obliczu zaostrzających się norm	Potencjalne ryzyko spadku wartości w przyszłości

Warto również zastanowić się nad przyszłością. Zaostrzające się normy emisji spalin w Europie i w Polsce mogą w przyszłości wpłynąć na wartość rynkową samochodów bez DPF. Coraz więcej miast wprowadza strefy czystego transportu, do których wjazd jest ograniczony dla starszych pojazdów lub tych, które nie spełniają określonych norm emisji. Samochód z DPF, spełniający wyższe normy Euro, może być w przyszłości bardziej pożądany i łatwiejszy do odsprzedaży, a także uniknie potencjalnych opłat czy zakazów wjazdu. To aspekt, który, moim zdaniem, należy wziąć pod uwagę, planując zakup na dłuższy okres.

Podsumowując, jeśli większość Twoich tras to jazda miejska i krótkie dystanse, a priorytetem jest dla Ciebie unikanie potencjalnych problemów i kosztów związanych z DPF, zdecydowanie polecam poszukać Opla Zafiry B 1.9 CDTI 120KM z silnikiem o kodzie Z19DT. Jeśli natomiast często jeździsz w trasy, jesteś świadom wymagań DPF i zależy Ci na nowszym roczniku lub spełnianiu wyższych norm emisji, wersja z silnikiem Z19DTH/Z19DTJ może być dobrym wyborem, pod warunkiem, że będziesz dbał o prawidłową eksploatację filtra. Pamiętaj, że klucz to zawsze weryfikacja kodu silnika przed zakupem!