Wielu kierowców samochodów benzynowych zadaje sobie pytanie, czy w ich autach również montowany jest filtr cząstek stałych, znany z diesli jako DPF. Odpowiedź jest prosta: w benzyniakach nie znajdziemy DPF-a, ale jego odpowiednik filtr GPF. W tym artykule rozwieje wszelkie wątpliwości dotyczące obecności i działania tego elementu, wyjaśniając, czym jest GPF, jak działa i czy należy się nim martwić. Przekonajmy się, dlaczego jest on mniej problematyczny niż jego dieslowski kuzyn.
Filtr GPF w benzyniakach to nie DPF poznaj jego działanie i bezproblemową eksploatację
- W samochodach benzynowych nie stosuje się filtra DPF (Diesel Particulate Filter), lecz jego odpowiednik GPF (Gasoline Particulate Filter).
- Filtry GPF stały się obowiązkowe w większości nowych aut benzynowych z bezpośrednim wtryskiem, sprzedawanych na rynku europejskim po wrześniu 2018 roku. Była to odpowiedź na zaostrzone normy emisji spalin Euro 6c/6d-TEMP.
- Dzięki znacznie wyższej temperaturze spalin w silnikach benzynowych, regeneracja GPF jest często pasywna, zachodzi częściej (co 400-800 km) i jest mniej zauważalna dla kierowcy niż w przypadku DPF.
- GPF jest uznawany za znacznie mniej problematyczny i bardziej bezobsługowy niż DPF, choć ryzyko zapchania istnieje przy eksploatacji auta wyłącznie na bardzo krótkich, miejskich dystansach.
- Koszty profesjonalnej regeneracji GPF to około 500-600 zł, natomiast wymiana na nowy element może kosztować od 3 do 4 tysięcy złotych. Usuwanie filtra GPF jest w Polsce nielegalne.
Czy DPF to mit w benzyniakach?
Zacznijmy od rozwiania jednej z najczęstszych wątpliwości: w samochodach z silnikiem benzynowym nie stosuje się filtra DPF. Ten skrót, oznaczający Diesel Particulate Filter, jest zarezerwowany wyłącznie dla jednostek wysokoprężnych. W benzyniakach mamy do czynienia z jego odpowiednikiem, czyli filtrem GPF Gasoline Particulate Filter.Przedstawiamy GPF: cichy bohater w układzie wydechowym
Filtr GPF, czyli po polsku filtr cząstek stałych dla silników benzynowych, to ceramiczny wkład o strukturze plastra miodu, który jest umieszczony w układzie wydechowym. Jego podstawowym zadaniem jest wyłapywanie drobnych cząstek sadzy, które powstają podczas spalania paliwa w silniku benzynowym. Działa on jak sitko, zatrzymując szkodliwe substancje, zanim te trafią do atmosfery.
Dlaczego benzyniaki potrzebują filtra cząstek stałych?
Wprowadzenie filtrów GPF było bezpośrednią konsekwencją zaostrzenia norm emisji spalin w Europie. Mówimy tu przede wszystkim o normach Euro 6c i Euro 6d-TEMP, które weszły w życie odpowiednio od 2017 i 2018 roku. Unia Europejska dąży do ciągłego ograniczania zanieczyszczeń, a to wymusza na producentach samochodów stosowanie coraz bardziej zaawansowanych rozwiązań.
Rola bezpośredniego wtrysku paliwa (GDI, TSI)
Paradoksalnie, to właśnie popularyzacja nowoczesnych i oszczędnych silników benzynowych z bezpośrednim wtryskiem paliwa, takich jak GDI, TSI czy T-GDI, przyczyniła się do konieczności wprowadzenia GPF. Choć te jednostki są wydajne, ich specyfika pracy, zwłaszcza na ubogiej mieszance, powoduje zwiększoną emisję cząstek stałych, czyli sadzy. Wcześniejsze silniki benzynowe z wtryskiem pośrednim nie miały tego problemu w takim stopniu.
Jak normy emisji spalin Euro 6 zmusiły producentów do działania
Normy Euro 6c i Euro 6d-TEMP znacząco obniżyły dopuszczalne limity emisji cząstek stałych. W efekcie, GPF stał się standardowym wyposażeniem w większości nowych samochodów benzynowych z bezpośrednim wtryskiem, sprzedawanych na rynku europejskim po wrześniu 2018 roku. Warto jednak wiedzieć, że pierwsi producenci, jak na przykład Mercedes w modelu S500, eksperymentowali z GPF już w 2014 roku, wyprzedzając nieco regulacje.
GPF kontra DPF: kluczowe różnice dla Twojego portfela
Zrozumienie różnic między filtrem GPF a DPF jest niezwykle ważne, ponieważ przekłada się to na praktyczną eksploatację pojazdu i potencjalne koszty. Jako ekspert, zawsze podkreślam, że choć oba filtry mają podobne zadanie, ich specyfika działania w silnikach benzynowych i diesla znacząco się różni, co ma realne znaczenie dla kierowców.
Temperatura spalin: naturalna przewaga silnika benzynowego
Kluczową różnicą, która działa na korzyść GPF, jest znacznie wyższa temperatura spalin w silnikach benzynowych w porównaniu do diesli. Spaliny w benzyniaku potrafią osiągać temperatury rzędu 600-700 stopni Celsjusza, a nawet więcej. To właśnie ta wysoka temperatura jest naturalnym sprzymierzeńcem procesu wypalania sadzy w filtrze GPF, co czyni go mniej problematycznym.
Jak wygląda proces wypalania sadzy w GPF i dlaczego jest prostszy?
Proces wypalania sadzy, czyli regeneracji filtra, jest w GPF znacznie prostszy i często mniej zauważalny dla kierowcy niż w DPF. Regeneracja zachodzi częściej, zazwyczaj co 400-800 kilometrów, co pozwala na utrzymanie filtra w dobrej kondycji bez konieczności specjalnych zabiegów ze strony użytkownika.
Regeneracja pasywna kiedy filtr oczyszcza się sam, a Ty nawet o tym nie wiesz
Większość regeneracji w filtrze GPF odbywa się w sposób pasywny. Oznacza to, że sadza jest naturalnie utleniana i wypalana dzięki wysokiej temperaturze spalin, która jest osiągana podczas normalnej jazdy, zwłaszcza na dłuższych trasach czy z wyższymi prędkościami. Kierowca zazwyczaj nawet nie wie, że filtr się oczyszcza, co jest ogromną zaletą tego rozwiązania.
Regeneracja aktywna czym różni się od tej w silnikach Diesla?
Gdy warunki do regeneracji pasywnej nie są wystarczające (np. podczas jazdy miejskiej), system może zainicjować regenerację aktywną. W przypadku GPF komputer silnika zubaża mieszankę paliwowo-powietrzną, co powoduje wzrost temperatury w układzie wydechowym i efektywne wypalenie sadzy. To kluczowa różnica w stosunku do DPF, gdzie w celu podniesienia temperatury spalin, mieszanka jest wzbogacana poprzez dotrysk dodatkowej dawki paliwa.
Konstrukcja i trwałość: czy GPF jest zbudowany inaczej niż DPF?
Choć oba filtry mają podobną formę ceramicznego wkładu, istnieją między nimi pewne różnice konstrukcyjne. Filtry GPF mogą mieć cieńsze i delikatniejsze ścianki kanalików niż DPF. Wynika to z faktu, że cząstki sadzy w spalinach benzynowych są zazwyczaj mniejsze i lżejsze niż te w dieslach, co pozwala na nieco inną optymalizację struktury filtra.
Czy GPF sprawia problemy w praktyce? Doświadczenia kierowców
Z mojego doświadczenia i obserwacji wynika, że filtry GPF są znacznie mniej problematyczne niż ich dieslowskie odpowiedniki. Wielu kierowców samochodów benzynowych z GPF jest wręcz nieświadomych jego obecności, co najlepiej świadczy o jego bezproblemowej naturze. To dobra wiadomość dla użytkowników!
Dlaczego GPF jest uważany za niemal bezobsługowy?
GPF cieszy się opinią filtra niemal bezobsługowego głównie dzięki wspomnianej wcześniej efektywności regeneracji pasywnej. Wysoka temperatura spalin w silnikach benzynowych sprawia, że sadza jest wypalana na bieżąco, bez konieczności częstych interwencji ze strony sterownika silnika czy kierowcy. Regeneracja jest tak skuteczna i niezauważalna, że większość użytkowników nie odczuwa żadnych niedogodności.
Jazda miejska a ryzyko zapchania filtra: czy masz się czego obawiać?
Mimo ogólnej bezproblemowości, ryzyko zapchania filtra GPF istnieje, choć jest ono znacznie rzadsze niż w przypadku DPF. Największe zagrożenie pojawia się przy eksploatacji auta wyłącznie na bardzo krótkich, miejskich dystansach. W takich warunkach silnik i układ wydechowy nie osiągają odpowiedniej temperatury, co uniemożliwia skuteczne wypalanie sadzy. W efekcie, filtr może się stopniowo zapychać.
Objawy, które mogą świadczyć o problemach z filtrem GPF
Głównym i najbardziej oczywistym objawem problemów z filtrem GPF jest zapalenie się kontrolki filtra cząstek stałych na desce rozdzielczej. Może temu towarzyszyć spadek mocy silnika, nierówna praca, a nawet przejście w tryb awaryjny. Jeśli zauważysz takie sygnały, nie ignoruj ich.
Jakie modele i silniki są bardziej narażone na kłopoty?
Chociaż GPF jest generalnie niezawodny, zdarzają się wyjątki. Zgłaszano na przykład problemy z zatykaniem filtra GPF w niektórych modelach wyposażonych w silniki 1.6 T-GDI, produkowanych przez marki Hyundai i Kia. W tych przypadkach kontrolka filtra może zapalać się nawet przy stosunkowo niskich przebiegach, co sugeruje, że nie wszystkie implementacje GPF są równie doskonałe.
Jak dbać o filtr GPF, aby służył przez lata?
Dbanie o filtr GPF nie jest skomplikowane i w dużej mierze sprowadza się do zdroworozsądkowej eksploatacji samochodu. Stosując się do kilku prostych zasad, możemy zapewnić mu długą i bezproblemową pracę, unikając kosztownych napraw.
Styl jazdy, który pomaga filtrowi zachować czystość
Najlepszym sposobem na utrzymanie filtra GPF w czystości jest regularna jazda na dłuższych trasach z wyższą prędkością obrotową silnika. Taka jazda sprzyja osiąganiu optymalnej temperatury spalin, co z kolei umożliwia efektywną regenerację pasywną. Jeśli głównie jeździsz po mieście, staraj się co jakiś czas wybrać na dłuższą przejażdżkę poza miasto, aby dać filtrowi szansę na samooczyszczenie.
Rola jakości paliwa i oleju silnikowego (LowSAPS)
Jakość paliwa ma znaczenie. Stosowanie paliw wysokiej jakości minimalizuje powstawanie zanieczyszczeń, które mogłyby obciążać filtr. Równie ważny jest odpowiedni olej silnikowy. Zawsze używaj olejów niskopopiołowych (LowSAPS), które są specjalnie przeznaczone do samochodów z filtrami cząstek stałych. Minimalizują one powstawanie popiołów, które zatykają filtr i są niemożliwe do wypalenia.
Co robić, gdy zapali się kontrolka filtra cząstek stałych?
Jeśli na desce rozdzielczej zapali się kontrolka filtra cząstek stałych, nie panikuj. W pierwszej kolejności spróbuj wykonać dłuższą jazdę (np. 20-30 minut autostradą) z prędkością około 80-100 km/h i na wyższym biegu, aby silnik pracował na nieco wyższych obrotach. Często to wystarczy, aby system zainicjował regenerację i wygasił kontrolkę. Jeśli to nie pomoże lub kontrolka zapala się często, koniecznie skonsultuj się z serwisem. Ignorowanie problemu może prowadzić do całkowitego zapchania filtra.
Zapchany GPF: co dalej? Opcje naprawy i koszty
Nawet przy najlepszych intencjach i prawidłowej eksploatacji, czasami filtr GPF może ulec zapchaniu. W takiej sytuacji istnieją różne opcje naprawy, z którymi wiążą się określone koszty. Ważne jest, aby znać dostępne rozwiązania i wybrać to najkorzystniejsze.
Profesjonalna regeneracja: kiedy jest możliwa i ile kosztuje?
Jeśli filtr GPF jest zapchany, ale nie uszkodzony mechanicznie, często możliwe jest jego profesjonalne wyczyszczenie. Specjalistyczne warsztaty oferują usługi regeneracji, polegające na usunięciu nagromadzonej sadzy i popiołów. Taka usługa to zazwyczaj koszt około 500-600 złotych i jest to zdecydowanie najtańsza opcja ratowania filtra.
Wymiana filtra na nowy: kiedy to jedyne wyjście?
Wymiana filtra na nowy jest konieczna, gdy jest on uszkodzony mechanicznie, na przykład na skutek uderzenia, lub gdy profesjonalna regeneracja nie przynosi rezultatów (filtr jest trwale zapchany popiołem). Niestety, jest to opcja znacznie droższa. Szacunkowy koszt nowego elementu to od 3 do 4 tysięcy złotych, w zależności od modelu samochodu i producenta części.
Przeczytaj również: Renault DPF: Ile sadzy jest normą? Wartości i rozwiązania problemu
